Als je hooggevoelig bent, ben je vaak bang om anderen te kwetsen. Omdat je zelf zo goed weet hoe het voelt, is het vaak erg belangrijk om een ander dat niet aan te doen. Herkenbaar?
De oordelen van de buitenwereld kunnen hard aankomen, en veel hooggevoeligen omarmen van harte het niet oordelen. Misschien jij ook wel. Toch wil ik je hier uitnodigen om eens met een nieuwe bril naar dat oordelen te kijken. Is het wel altijd zo goed?
Oordelen heeft een slechte naam
Oordelen kun je zien als iets of iemand fout verklaren. Weg willen hebben, een negatieve mening over die persoon hebben. In de Bijbel komt je het al tegen ‘oordeelt niet opdat gij niet geoordeeld wordt (Mat 7-1).
Oordelen heeft vaak een slechte naam. Zeker als je je bezig houdt met spiritualiteit is loskomen van oordelen vaak een belangrijke opgave. Maar wat is dat dan? Niet oordelen? Niet vinden dat iets fout is? Niet vinden dat iemand fout is? Je ogen sluiten voor het kwade? Sluit je ze dan juist ook niet voor het goede ?
Niet alles wat is, is ook goed
Het klinkt zo mooi, leven zonder oordelen. Alles is goed, alles aanvaarden zoals het komt. Het kan je vrede en rust te geven. Maar zo hoeft het niet te gaan. Vind je alles echt goed? Of moet dat van jezelf. Neem je alles echt zoals het komt? Of stop je je onvrede weg? En is dat altijd het juiste?
Een oordeel hebben betekent dat je onderscheid hebt gemaakt. Tussen wat je wel wil en wat je niet wil. Tussen wat jij acceptabel vindt en wat niet. Oordelen is dus nauw gelinkt aan grenzen stellen. En als er iets is, waar voor hsp-ers slecht in zijn, is het wel dat laatste. En wat is er nou mooier dan een prachtig spiritueel excuus te hebben om geen grenzen te stellen? Om alles wat je overkomt over je heen te laten komen, te ‘aanvaarden,’ en voor ieders acties begrip te hebben en dus alles te ‘accepteren,’ in de zin van nergens tegenin gaan?
Oordeel en Ego
Je kunt jezelf zo heel erg spiritueel voelen, en alles in jezelf wat tegenspartelt en tegenstribbelt wegwuiven met het woordje ‘ego.’ Maar in hoeverre is dat zo? Te vaak heb ik gezien dat mensen op deze manier voor zichzelf een ongezonde manier van jezelf wegcijferen goed praten. En dus blijven hangen in bijvoorbeeld een patroon van het iedereen naar de zin maken.
Wij hebben allemaal een innerlijk gevoel voor rechtvaardigheid. Daarin zijn wij mensen niet uniek. Er zijn proeven met apen gedaan, waarin een aapje een stukje komkommer kreeg als het een opdracht goed deed. Daarna met een andere aap erbij. Die kreeg echter iets veel lekkerders: een druif. Met als gevolg dat het eerste aapje kwaad werd, en niet meer mee wilde werken: het aapje oordeelde. Het stelde een grens. Als jij – onderzoeker – wil dat ik meedoe, heb jij mij en mijn inbreng net zo te waarderen als die van mijn collega-aap. Terecht.
Oordelen is onderscheid maken
Zonder te oordelen kun je geen grenzen stellen. Er is een verschil tussen iemand als persoon fout vinden en afschrijven of iemands acties fout vinden en afschrijven. Iemand accepteren zoals hij is, betekent dat je naar die persoon kunt kijken zonder de behoefte te hebben hem te willen veranderen. Dat betekent niet dat je hem dus ook in je buurt of in je leven wilt hebben. Een sitatie is zoals ze is. Maar is die situatie goed voor jou? Daar is een antwoord op. En als dat nee is, dan is het tijd voor actie. De situatie veranderen, of jezelf uit de situatie verwijderen. Pas als die opties niet mogelijk zijn, komt de weg naar accepteren in zicht. En dat is een proces.
Zonder oordeelsvermogen geen keuzes
Maar ook hier ligt een valkuil op de loer. Er is een verschil tussen geen mogelijkheden zien of aandurven en geen mogelijkheden hebben. Neem bijvoorbeeld een overlijden. Wat je ook hiervan vindt, niets verandert dit. Hier is de enige weg die je kunt bewandelen de weg naar aanvaarding. Maar als je werk doet dat niet bij je past, heb je een keuze. Ook al is de tjd nog zo lastig. Jij beoordeelt je omstandigheden, je kansen en je mogelijkheden. Jij bepaalt je acties, jij maakt je keuzes.
Je hebt, kortom, je oordeelsvermogen niet voor niets gekregen. Het is een noodzakelijk gereedschap om je een pad te banen in de jungle die leven heet. Wil je je optimale leven leiden? Dan zul je moeten weten wat je wil.
Heb jij moeite met bepalen wat je wil? Met oordelen, met grenzen stellen en met omgaan met andere zaken die samenhangen met je hooggevoeligheid? Zoals aarden en andermans energie buiten je houden? Kijk dan eens hier over hoe ik je kan helpen.
