In dit artikel ga ik het hebben over de sociale en de relationele kosten van pleasegedrag. In het vorige artikel vertelde ik je over de mentale, fysieke en emotionele kosten ervan. Dat zijn vaak degene waar de meesten zich nog nog wel bewust van zijn.
Maar pleasen doe je vanwege de (vermeende) sociale of relationele winst. De eerste vraag is of die winst wel echt is. En dan hoe hoog de kosten ervan zijn.
De vermeende winst van pleasen
Pleasen levert acceptatie op. Aardig gevonden worden. Denk je. Daarom heb je het ontwikkeld. Daar ga ik in een volgende aflevering dieper op in.
Maar wordt je wel geaccepteerd als je een pleaser bent? Vinden mensen je wel echt aardig? En omgekeerd: zijn de mensen die je probeert te pleasen wel de mensen door wie jij aardig gevonden wil worden?
De wortels van pleasegedrag liggen in je jeugd. Als je eenmaal geboren bent op aarde, heb je geen keuze meer in je gezin, je familie en de rest van je omgeving.
Jij kiest je school niet, dat doen je ouders. Jij kiest je klas niet, dat bepaalt de school.
Als je om de een of andere reden in een overlevingsmodus terchtkomt, is pleasegedrag een van de strategieën die je kunt ontwikkelen.
Het is aan jou om daar het beste van te maken voor jezelf. Als jij ‘leert’ om een pleaser te zijn, ben jij degene die zich aanpast aan de anderen. Je leert je macht weggeven aan de anderen. Die bepalen of ze jou accepteren.
Het kan voor iemand die vastzit in pleasegedrag echt een eye-opener zijn dat je zelf kunt kiezen of je met iemand om wil gaan of niet. Dat jij net zo veel te bepalen hebt in vriendschappen en relaties als de ander.
Pleasen kost authenticiteit. En geeft je niet passende relaties
Sommige mensen vinden het wel makkelijk, iemand die meegaand is en altijd ja zegt.
Omdat jij niet authentiek bent, kun je niet goed voelen wie of wat echt bij jou past. Je kunt dan ‘vriendschappen’ hebben die helemaal niet voor jou werken. Maar wel voor de andere partij.
Zeker egocentrische mensen hebben graag vriendschappen met pleasers. Want die doen wat zij willen. En zolang de pleaser dat accepteert, blijft de kruik wel drijven.
Maar onbewust komen er bij de pleaser vaak barsten. Zeker als je jezelf gaat ontwikkelen en je meer zelfbewustzijn en zelfvertrouwen krijgt, kunnen dergelijke vriendschappen je gaan ergeren.
En op een gegeven moment is het dan ineens klaar. Einde vriendschap. Dat kan heel gezond zijn. Maar er is ook een andere situatie.
Zoals de waard is
Heel veel hoogsensitieve mensen houden van nature rekening met de ander. Ook als ze niet aan het pleasen zijn. En omdat dat voor hen zo natuurlijk en vanzelfsprekend is, verwachten ze dat ook van de ander. Dat patroon kan zich mengen met het pleaserpatroon.
Je bent dan iemand die zichzelf wegcijfert voor anderen en andermans behoeften perfect aanvoelt. En tegelijk verwacht dat de ander dat bij jou ook doet. Zodat jij ook aan de beurt komt.
Hier zijn twee problemen mee:
- Jezelf wegcijferen gaat gepaard met het wegstoppen van je eigen behoeften en verlangens. En als je dat maar stevig genoeg doet, kan de ander niet aanvoelen dat jij iets anders wil dan je zegt.
- Sommige mensen zijn erg direct en duidelijk in het aangeven wat zij willen. En verwachten dat dus ook van een ander. Ze geloven je dus als je ja zegt, als je zegt dat het je niets uitmaakt, etc.
Als bij jou als pleaser de wrevel oploopt terwijl je zelf niets doet of aangeeft, zijn ook die vriendschappen op een gegeven moment niet meer te redden. Omdat je teveel hebt gegeven en er te weinig voor hebt teruggekregen.
Als je eerder voor jezelf was gaan staan, hadden deze mensen daar helemaal geen moeite mee gehad, omdat het niet om egocentristen ging. Het was hooguit even wennen geweest, maar dat was jij hen wel waard.
Als jij in pleasen valt, raakt de ander jou kwijt
Als je een pleaserpatroon hebt, ben je het meest authentiek als je iemand net leert kennen. Dan weet je immers nog niet precies waar diens knoppen zitten.
Het kan ook zijn dat jouw patroon pas actief wordt zodra er een echte relatie ontstaat. Bij allebei verdwijnt de echte jou en krijgt de ander de pleaser-jou er voor terug.
Er zijn mensen die daar op uit zijn, en je daarop uitgezocht hebben. Maar mensen die daar helemaal niet mee bezig zijn, willen dat juist helemaal niet. Die willen die leuke persoon van het begin terug. En als die niet komt, trekken zij zich terug uit de relatie of de vriendschap.
En dat is een prijs van pleasen die heel veel pleasers zich niet realiseren.
In het kort:
Met pleasen trek je mensen aan die je beter kwijt dan rijk bent. En je stoot mensen af die juist waardevol voor je zijn.
Mijn volgende artikel gaat over de wortels van pleasen. Want niemand ontwikkelt zo’n patroon als het niet ooit nodig was.
Wanneer stap jij uit pleasersvalkuil valkuil?
Zoek je daar hulp bij? Neem dan contact op
